ГИДРАВЛИКАЛЫҚ МҰРА: КАРАБАҚТЫҢ АЗАТ ЕТІЛГЕН АЙМАҚТАРЫНДАҒЫ РАПС ЖӘНЕ ЛАНДШАФТ ДИНАМИКАСЫ
DOI:
https://doi.org/10.26577/JGEM801202612Кілттік сөздер:
Қанат, Суару, Гидравликалық құрылым, Тозу, Қалпына келтіруАннотация
Қанат жүйелері - су тасымалдауға арналған дәстүрлі жерасты арналары және ауыз су және суару мақсаттары үшін сенімді су көздерін қамтамасыз етуде маңызды рөл атқарады. Соңғы екі жылда оккупациядан босатылған Қарабақ аумақтарында 30 жылдық кезеңнен кейін қанаттардың жағдайын бағалау үшін мониторинг жүргізілді. Зерттеу нәтижелері көптеген қанаттарда әлі де өткен әскери әрекеттердің іздері бар екенін көрсетті. Қанаттардың техникалық жағдайын және қалпына келтіру әлеуетін бағалау үшін кешенді зерттеу жүргізілді. Сонымен қатар, қанаттың бүкіл таралу аймағында жерді мелиорациялау, гидрогеологиялық және агротопырақ зерттеулері жүргізілді. Нәтижелер Агдам, Физули және Джабраил аудандарында жағдайлардың айтарлықтай өзгеретінін көрсетті. Ұсыныстарға су мен топырақ сапасын үнемі бақылау, қанатты қалпына келтірудің тиімді әдістерін енгізу және қанат суын тұрмыстық және ауылшаруашылық мақсаттары үшін оңтайлы пайдалану кіреді. Бұл зерттеу құрғақ және жартылай құрғақ аймақтар үшін қанат жүйелерінің маңыздылығын атап көрсетеді және жергілікті қауымдастықтардың әлеуметтік-экономикалық әл-ауқатын жақсарту үшін су мен жер ресурстарын тұрақты басқару бойынша практикалық ұсыныстар ұсынады.
