Жамбыл облысының урбожүйелерін дамытудың экологиялық-географиялық мәселелері

Авторлар

DOI:

https://doi.org/10.26577/JGEM.2024.v75.i4.4

Кілт сөздер:

Выбраны:экологиялық-географиялық проблемалар, урбожүйелер, экологиялық мәдениет, атмосфералық ауаның ластануы, экологиялық жағдайдың нашарлауы

Аңдатпа

Бұл мақалада ауаның ластануы, судың ластануы және табиғи экожүйелердің деградациясы сияқты экологиялық мәселелерге назар аудара отырып, Қазақстанның Жамбыл облысындағы қалалық жүйелердің алдында тұрған экологиялық-географиялық мәселелерге жан-жақты талдау жасалған. Аймақтағы урбанизация мен индустрияландырудың қарқынды қарқыны Экологиялық тепе-теңдіктің айтарлықтай өзгеруіне әкелді, Тараз және Жуалы аудандары сияқты қалалар ластаушы заттар шығарындыларының негізгі көзі болып табылады. Зерттеу осы экологиялық проблемалардың қоғамдық денсаулыққа, биоәртүрлілікке және аймақтық климаттың өзгеруіне әсерін көрсетеді.

Ресми есептердің, ГАЖ технологияларының және қашықтықтан зондтаудың деректерін пайдалана отырып, мақалада ластаушы заттар шығарындыларының таралуы зерттеліп, аймақтың әртүрлі аудандарында ластанудың негізгі көздері анықталған. Нәтижелер негізгі өнеркәсіптік қызмет пен халықтың жоғары тығыздығы атмосфераның ластануының жоғары деңгейіне ықпал ететінін көрсетеді, Ал Меркен және Талас сияқты кейбір аудандарда өнеркәсіптік дамудың төмендеуіне байланысты шығарындылар көлемі төмен.

Зерттеу көрсеткендей, бұл мәселелерді шешу қатаң экологиялық нормаларды енгізуді, экологиялық таза технологияларды енгізуді, қалдықтарды басқарудың жетілдірілген жүйелерін және ресурстарды тұрақты басқаруды ілгерілетуді қоса алғанда, көп қырлы тәсілді қажет етеді. Мақалада қаланың тұрақты болашағын қамтамасыз етуде жұртшылықты тарту мен экологиялық білім берудің маңыздылығы атап өтілген. Ағымдағы экологиялық жағдайды талдай отырып, бұл зерттеу саясаткерлер мен жергілікті өзін-өзі басқару органдарына Қала құрылысын Қоршаған ортаны қорғаумен және Жамбыл облысының қоғамдық денсаулығымен теңестіретін стратегияларды әзірлеу бойынша құнды ақпарат береді.

Автор өмірбаяндары

  • М.С. Турданова, Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогика университеті

    Абай атындағы ҚазҰПУ-нің География және экология кафедрасының 2 курс докторанты

  • К.К. Муздыбаева, Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогика университеті

    г.ғ.к., Абай атындағы ҚазҰПУ-нің География және экология кафедрасының қауымдастырылған профессоры

  • У.Б. Мухтаров, Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті

    Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, география, жерге орналастыру және кадастр кафедрасының магистранты

  • А.Ә. Асанбаева, Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті

    (хат-хабарларға арналған автор) – Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, география, жерге орналастыру және кадастр кафедрасының магистранты

  • З.Е. Қожабекова, Өзбекәлі Жәнібеков атындағы Оңтүстік Қазақстан педагогикалық университеті

    г.ғ.к., Ө.Жәнібеков атындағы ОҚПУ-нің География кафедрасының доцент м.а.

Жүктеулер

Жарияланды

2025-01-06

Журналдың саны

Бөлім

Физикалық , экономикалық және әлеуметтік география