Техногенный рельеф районов сосредоточенной добычи минерального сырья в аридных ландшафтах (на примере Центрального Казахстана) - Аридті ландшафттарда орналасқан минералды шикізатты шығару аймақтардың техногендік рельефі (Орталық Қазақстан мысалында)

Аннотация

В условиях аридного климата эколого-геоморфологические последствия сосредоточенной добычи минерального сырья обладают определенной спецификой. Как в пределах горных отводов, так и вблизи них активизируются водная эрозия незащищенных грунтов, суффозия, просадки и процессы подтопления шахтными водами. Техногенный пресс распространяется и на урбанизированные территории, к числу которых относится и Караганда. Геоморфологическая оптимизация природопользования в аридных ландшафтах, в частности и в Центральном Казахстане, необходима во избежание негативных экологических последствий. Мақалада минералды шикізаттың шығаруымен байланысты техногендік рельеф қарастырылған. Орталық Қазақстанда ірі көмір бассейні – Қарағанды көмір бассейіні орналасқан. Экологиялық-геоморфологиялық зерттеулер әсерінен осы аймақта техногендік әрекеттерді жандандыратын тағы да бірнеше көздер анықталды: флюсты ізбестас, құм, құмды-қиыршықтас, цемент кен орындары. Минералды шикізатты шығаруы келесі негативті құбылыстардың дамуына әсер етеді: тау өнеркәсіпті ауданның жер бетінің батпақтануы, судың астын-да қалуы, опырылуы.