Қазақстанның шөлді аймақтарындағы табиғи және антропогендік ландшафттардың қалыптасу заңдылықтары. Закономерности формирования природных и антропогенных ландшафтов в пустынных регионах Казахстана.
Ключевые слова:
шөл, шөл белдемінің ландшафттары, табиғи факторлар, фактораралық байланыстар заңдылығы, пустыня, ландшафты пустынной зоны, природные факторы, закономерность межфакторных связей.Аннотация
Бұл мақалада, шөл белдемі және оның табиғи ерекшеліктері туралы қысқаша мәліметтер келтіріле отырып, еліміздің шөлді аймақтарындағы ландшафттардың қалыптасуындағы литогендік, гидрологиялық, эдафикалық, биотикалық, климаттық және тарихи-антропогендік факторлардың қызметтері мен олардың өзара байланысы көрсетілген. Әсіресе, тарихи-антропогендік фактордың қоныстық, қалалық, ауылдық, көліктік, агро және техногендік ландшафттар түрлерінің пайда болуындағы рөлі қарастырылып, олардың қазіргі жағдайына экологиялық баға берілген.
В статье рассмотрены природные особенности пустыни и функции литогенных, гидрологических, эдафических, биотических, климатических и историко-антропогенных факторов в формировании пустынных ландшафтов страны и их взаимоотношения друг с другом. Выяснена роль историко-антропогенного фактора в образовании стойбищных, городских, сельских, агрогенных и техногенных ландшафтов и оценено их современное экологическое состояние.
