Устойчивость к тяжелым металлам в системе показателей агроэкологической безопасности казахстанского зерна - Қазақстандық дақылдың агроэкологиялық қауіпсіздік көрсеткіш жүйесінде ауыр металдар тұрақтылығы

Аннотация

В обзоре проанализированы различные показатели, влияющие на безопасность зерновой продукции: тяжелые металлы (ТМ) и другие вещества, загрязняющие сельскохозяйственную продукцию. Установлено, что в иерархии показателей агроэкологической устойчивости зерна ведущая роль отводится ТМ. Приведены предельно-допустимые концентрации (ПДК) для зерна и продуктов его переработки по изучаемым загрязняющим веществам. Показано, что механизмы поглощения, транспорта, метаболизма и распределения ТМ в органах и тканях тесно связаны с видовыми и сортовыми особенностями возделываемых культур. Актуальность изучения металлоустойчивости зерновых культур рассматривается в связи с решением проблем экологической и продовольственной безопасности сельскохозяйственной продукции для обеспечения «зеленой экономики» Казахстана. Дәнді дақыл өнімдерінің қауіпсіздігіне әсер ететін түрлі көрсеткіштерге: ауыр металдар (АМ) және ауылшаруашылық өнімдерін ластайтын басқа да заттар бойынша шолу сарапталды. Дәннің агроэкологиялық тұрақтылық көрсеткіш сатысында маңызды роль АМ беріледі. Зерттелетін ластағыш заттар бойынша дәнді дақылдармен өңделетін өнімдерінің шекті рұқсат етілген концентрациясы (ШРК) келтірілген. Дақылдардың түрлік және сұрыптық ерекшеліктері АМ таралуы мен метаболизмі, тасымалдаушы, сіңірілу механизмдері мүшелермен ұлпаларда тығыз байланысқаны көрсетілді. Дәнді дақылдардың металдарға тұрақтылығын зерттеу өзектілігі Қазақстанның «жасыл экономиканы» қамтамасыз ету үшін, ауылшаруашылық өнімдерінің экологиялық және азық-түліктік қауіпсіздік ахуалы қарастырылған.