Учение М.Ж. Жандаева о речных долинах - М.Ж. Жандаевтың өзен аңғарлары туралы ілімі

Аннотация

Рассматривая речную долину как флювиальную геоморфологическую систему, М.Ж. Жандаев разработал ряд новых положений о формировании речных долин горных стран. Они включают теоретические вопросы начальной и конечной стадий формирования речных долин, процессов меандрирования русел горных рек, речных перехватов. Обоснованы положения о трансгрессивной эрозии и относительной устойчивости водоразделов. Процесс меандрирования является од-ной из основных закономерностей руслового потока. Өзен аңғарларын флювийлік геоморфологиялық жүйе ретінде қарастырылған М.Ж. Жандаев тау аумақтарындағы өзен аңғарларының пайда болу туралы жаңа көзқарастар ұсынады. Олар өзен аңғарларының қалыптасуының алғашқы жəне соңғы кезеңдерін, тау өзендері арналарының ирелеңдеу, өзендердің қосылуы үдерістерінің теориялық сұрақтары қамтылған. Трангрессиялық эрозия жəне суайрықтар салыстырмалы тұрақтылығы туралы ереже негізделген. Ирелеңдеу үдерісі арналық ағынның негізгі заңдылықтарының бірі болып табылады.