Геоақпараттық технологиялардың көмегімен кенорынның 3D моделін құрудың әдістемесі (ҚазҰУ Хабаршысы. География сериясы, 2017)
Қазіргі таңда Қазақстандағы көптеген ірі тау-кен өндіруші кәсіпорындар өз жұмыстарыназаманауи тау-кен геоақпараттық технологияларды енгізуде. Бұл технологиялар минералдықшикізатты өндіру мен барлаудың тиімділігін жоғарылатуға мүмкіндік береді. Мұндай ірі тау-кенкәсіпорындарына Қазахмыс корпорациясын, Жайрем кен байытушы комбинатын (КБК), БелогорскКБК, Казцинк ЖШС, Жезкент КБК және т.б. жатқызуға болады. Бұл кәсіпорындар әлемге әйгілікомпаниялардың заманауи тау-кен геоақпараттық технологияларын қолданады, атап өтетінболсақ («Datamine», «GEMCOM», «Vulcan», «Micromine», «Surpac» және т.б.). Бұл технологиялардыңкөмегімен қиын геологиялық объектілердің үшөлшемдік моделін құруға, кенорынныңқорын бағалаудың көпнұсқасын жасауға және карьерлер мен жер асты кенішін жобалау меноңтайландыруға болады. Сонымен қатар, бұл мақалада геоақпараттық технологиялардыавтоматтандырылған картографиялық ақпараттық жүйелерді құруда, жобалауда қолдануғажәне тау-кен өндірісінің ғылыми және инженерлік есептерін шешуде, атап айтқанда, кен игерудетуйындайтын тау-кен техникалық, экологиялық және әлеуметтік-экономикалық мәселелеріншешуде қолдануға болатыны көрсетілген. Бұл мақаланың негізгі мақсаты – тау-кен жұмыстарынқауіпсіз және тиімді жүргізу үшін геоақпараттық технологиялардың көмегімен кенорынның 3Dмоделін құру болып табылады.