1970–2015 жж. Қазақстанның шығысында жауын-шашынның орташа маусымдық жиынтығының статистикалық құрылымы мен өзгеру тенденциясы (ҚазҰУ Хабаршысы. География сериясы, 2017)
Қазақстанның аумағындағы орташа маусымдық жауын-шашынның өзгеру тенденцияларыныңсипаты әртүрлі болуы мүмкін және республиканың егіс алқаптарының құрылымына әсер етуіжәне өзгертуі мүмкін. Зерттеудің негізгі мақсаты соңғы онжылдықта жауын-шашынныңорташа маусымдық жиынтығының статистикалық сипаттамаларын салыстырмалы талдау менөзгеру тенденцияларын бағалау. Жұмыста Шығыс Қазақстанның алты станциялары бойыншакөктем, жаздың бірінші және екінші жартысына жауын-шашынның орташа маусымдықжиынтығының өзгергіштік сипаттамалары, яғни орташа квадраттық ауытқу (ОКА) және вариациякоэффициенттері есептелді. Жауын-шашынның орташа маусымдық жиынтығының қалыптытаралуының сипаттамалары (асимметрия және эксцесс коэффициенттері) бағаланды, соныменқатар Аягөз, Бақты, Катон – Қарағай, Павлодар, Семей, Өскемен станциялары бойыншакөрсетілген маусымдарға және орташаланған Шығыс Қазақстанның аймағы бойынша жауын-шашын жиынтығының таралу гистограммалары салынды. Аталған әр станцияларға жеке жәнеШығыс Қазақстан аймағы үшін орташаланған жауын-шашын жиынтығының өзгеру тенденциясыанықталды. Көктем, жаздың бірінші және екінші жартысында маусымдық жауын-шашынныңөзгеру тенденциясы маңызды және маңызды емес өсуін көрсетеді, орташаланған аймақбойынша – соңғы онжылдықта жауын-шашынның орташа маусымдық жиынтығының барлыққарастырылған жылдың жылы кезеңінде маңызды өсуі байқалды.