(untitled) (ҚазҰУ Хабаршысы. География сериясы, 2016)
Мақалада мұнай кен орындарын картографиялау кезінде геодезиялық жұмыстармен қамтамасыз ету жолдары қарастырылған.Мұнай кен орындарының қарқынды игеріліп жаппай пайдалану нәтижесінде, жер бедерінің деформациялық өзгеріске ұшырауы, геодинамикалық процесстердің қарқындалуы, тиімсіз құбылыстардың пайда болуықазіргі кезде өзекті мәселе болып саналады.Солардың салдарынан жер бедерінде антропогенді-техногенді пішіндер пайда болды: шұңқырлар, опырылымдар, жылжымалар, автожолдардың бұзылуы, нашарлануы, нысандарда жарылымдардың пайда болуы, елді-мекендер жерлерінің төмендеуі және т.б.Осы мәселелерді шешу үшін, жер бедерін зерттеу және бақылау керек, сондықтан ол үшін алдын-ала дұрыс геодезиялық жұмыстар жұргізу қажет.